Rodzaje zakładów i rynki

Gdy ktoś mówi „obstawiłem mecz”, zwykle ma na myśli zwycięstwo jednej z drużyn. Ale to tylko jeden z dziesiątek rynków, a dla gracza różnią się nie „ciekawością”, lecz dwiema rzeczami: ile marży jest w nie wbudowane i jak są przewidywalne. Zrozumienie różnicy między rynkami to w istocie wybór ceny, po której w ogóle wchodzisz na boisko. Na stronie o marży bukmachera widzieliśmy, że rozrzut jest ogromny: od 4% na topowym wyniku do 20% na dokładnym wyniku.

Przejdziemy przez główne rodzaje zakładów po kolei — od najprostszych po najtrudniejsze — a na końcu podsumujemy je w tabeli według marży i złożoności.

Wynik meczu (1X2)

Podstawowy rynek trójwynikowy: zwycięstwo pierwszej drużyny (1), remis (X), zwycięstwo drugiej (2). Trafia tu większość pieniędzy początkujących i właśnie dlatego na topowych meczach oferta jest bardzo ciasna — bukmacherowi opłaca się trzymać niską marżę przy dużym obrocie. Na topowych zdarzeniach to 4–6%, na ligach średniego szczebla — 7–9%.

Główne ograniczenie 1X2 to remis. W piłce zdarza się często (mniej więcej w jednej czwartej meczów topowych lig) i „zjada” prawdopodobieństwo obu drużynom. Jeśli remis ci przeszkadza, są na to osobne rynki — podwójna szansa i handicapy.

Podwójna szansa

Ten sam rynek, ale pokrywasz dwa z trzech wyników naraz: 1X (zwycięstwo pierwszej lub remis), 12 (zwycięstwo którejkolwiek drużyny, bez remisu) albo X2 (remis lub zwycięstwo drugiej). Szansa wygranej jest wyższa — ale kursy zauważalnie niższe, zwykle około 1.2–1.5.

Podwójna szansa wydaje się „bezpieczna” i w tym tkwi pułapka: niskie kursy sprawiają, że jedna–dwie wpadki łatwo kasują serię drobnych wygranych. Jej marża jest zwykle nieco wyższa niż w czystym 1X2, bo rynek jest pochodny. To narzędzie do redukcji wariancji, a nie sposób, by „grać na pewniaka”.

Totale: over lub under

Zakład nie na to, kto wygra, lecz na łączną liczbę goli: powyżej lub poniżej ustalonej linii. Standardowa linia to 2.5: liczbę ułamkową dobiera się specjalnie tak, by nie było zwrotu (3 gole to „over 2.5”, 2 gole to „under”). To rynek dwuwynikowy, a jego marżę liczy się z dwóch kursów.

Totale są popularne, bo nie wymagają zgadywania zwycięzcy — tylko charakteru gry. Linia rusza się tak jak wynik: na wieści o składach czy pogodzie. Na topowych meczach marża w totalach jest porównywalna z 1X2 (5–7%), na drobniejszych rośnie. Są też całe linie (total 3.0): wtedy przy dokładnie trzech golach zakład jest zwracany.

Handicapy

Handicap to wirtualna przewaga lub strata dodawana do końcowego wyniku wybranej drużyny. Zakład na faworyta przy „−1.5” wygrywa tylko wtedy, gdy wygra on różnicą dwóch goli lub więcej. Handicapy dzielą się na dwie rodziny, a różnica jest fundamentalna.

Handicap europejski (trójwynikowy)

Działa jak 1X2, ale z przesuniętym wynikiem: możliwe są „wygrana z handicapem”, „remis z handicapem” i „przegrana z handicapem”. Zakład wygrywa w całości albo przegrywa w całości — bez zwrotu. Prostszy do zrozumienia, ale marża jest tu wyższa niż w wersji azjatyckiej.

Handicap azjatycki

Główna różnica — usuwa remis: pozostają dwa wyniki, a zakład może zostać zwrócony. Na całych liniach (−1, +2) dokładne trafienie w różnicę bramek zwraca pieniądze. Na liniach ćwiartkowych (−0.25, −0.75, +1.25) stawka dzieli się na pół między dwa sąsiednie handicapy — stąd możliwe są „pół wygranej” i „pół przegranej”. Dzięki temu handicap azjatycki jest łagodniejszy i trzyma najciaśniejszą ofertę ze wszystkich rynków.

To właśnie linie ćwiartkowe mylą początkujących. Rozpracujmy, jak się je liczy, z kalkulatorem poniżej.

Kalkulator handicapu azjatyckiego

Wybierz handicap, kurs, stawkę i końcową różnicę bramek Twojej drużyny (na przykład +1 — wygrana jednym golem; −1 — przegrana jednym). Kalkulator pokaże wynik i wypłatę.

Zakłady na żywo (live)

Osobna kategoria — nie według rodzaju zdarzenia, lecz momentu: zakłady stawia się podczas meczu, a kursy są przeliczane w czasie rzeczywistym po każdym ataku, golu czy czerwonej kartce. To nie osobny rynek, lecz tryb: te same 1X2, total czy handicap, ale z nieustannie „oddychającą” ofertą.

Live wygląda kusząco — wydaje się, że „widzisz mecz i rozumiesz więcej”. W rzeczywistości są dwie pułapki. Pierwsza — marża w live jest zwykle wyższa niż w pre-match, bo bukmacher wbudowuje bufor na szybkość i niepewność. Druga — opóźnienie przyjęcia zakładu: między twoim kliknięciem a potwierdzeniem kursy mogą zostać przeliczone, często nie na twoją korzyść. Live wymaga zimnej głowy i szybkich decyzji i właśnie dlatego najczęściej ujawnia się w nim gra impulsywna.

Obie drużyny strzelą (BTTS)

Rynek dwuwynikowy: czy obie drużyny strzelą co najmniej jednego gola (tak lub nie). Nie zależy od tego, kto wygra, więc pasuje do sytuacji, gdy oceniasz nie faworyta, lecz to, jak otwarta jest gra. Marża jest średnia — zwykle 6–8%. Często łączy się go z totalem, ale w kuponie AKO, pamiętaj, prowizje się mnożą.

Rożne, kartki, totale drużynowe

Osobne rynki statystyczne: total rożnych, total żółtych kartek, indywidualny total drużyny, kto wykona pierwszy rożny. Na topowych meczach da się je nieźle modelować, ale ogólnie to rynki niszowe z marżą powyżej średniej (8–12%) i niższą płynnością. Typerzy je uwielbiają — właśnie dlatego, że w rzadkich rynkach trudniej sprawdzić, czy „informacja z wewnątrz” była wymyślona.

Dokładny wynik

Zakład na konkretny rezultat: 2:1, 0:0, 3:2. Dziesiątki wyników, każdy mało prawdopodobny, niemożliwy do precyzyjnej oceny nawet modelem — więc marża jest tu najwyższa na całym boisku, 15–20%. Kursy wyglądają kusząco (8.00, 15.00), ale to właśnie w dużych kursach wbudowany jest największy „niedobór”, z powodu favourite-longshot bias, o którym pisaliśmy w artykule o marży. Jako rozrywka przy minimalnej stawce — proszę bardzo; jako strategia — to najdroższy sposób gry.

Wybór rynku to nie kwestia dreszczyku, lecz ceny wejścia. Ten sam mecz można grać z prowizją 4% albo 20% — ty decydujesz.

Podsumowanie: gdzie marża jest niższa